nirvanatgr
Joined: 11 May 2011 Posts: 1598
|
Posted: Fri Aug 12, 2011 12:30 am Post subject: Cau Truong Tien - Net tho xu Hue |
|
|
Dong song Huong chay truoc kinh thanh Phu Xuan, va bay gio la chay trong long thanh pho Hue, hon 100 nam qua da soi bong một cay cau. Cho du bay gio va sau nay o Hue da va se co nhieu cay cau bac qua dong song Huong, cay cau ay van giu vai tro quan trong ve mat giao thong. Hon the - cay cau ay mai la bieu tuong cua dat Co do, la gach noi cua lich su tu qua khu toi hien tai va tuong lai. Cay cau do mang ten Truong Tien.
Một trong nhung cay cau thep dau tien o Dong Duong
Cung nhu cau Long Bien bac qua song Hong o Ha Nội, cau Truong Tien la cay cau dau tien bac qua song Huong o Hue, ngay sat kinh thanh. Day cung la một trong nhung cay cau dau tien duoc xay dung o Dong Duong vao cuoi the ky XIX, dau the ky XX theo ky thuat va vat lieu moi cua phuong Tay voi ket cau thep (Truoc do nhung cay cau duoc xay dung deu la nhung cay cau ngan, bang vat lieu tre, go… khong ben vung).
Nam Thanh Thai thu 9 (1897), cau Truong Tien duoc kham su Trung Ky Levecque giao cho hang Eiffel cua nuoc Phap (noi danh voi cong trinh Thap Eiffel o Paris) thiet ke. Cau duoc khoi cong xay dung sau do va den nam Thanh Thai thu 11 (1899) thi hoan thanh. Nhu vay, cau Truong Tien co tuoi nhieu hon cau Long Bien o Ha Nội (1899-1902) - cay cau thep noi tieng ve quy mo, lon nhat Dong Duong va chau A thoi bay gio.
Khi hoan thanh, cau Truong Tien co cau truc 6 vai 12 nhip, chieu dai cau 401m, be ngang long cau 6m20, mat cau luc do chi moi lat bang van go lim. Cac vom nhip cau co hinh ban nguyet rat dieu da duyen dang, hinh dang do ve co ban duoc giu nguyen cho toi ngay nay. Chi phi xay cau het khoang 400 trieu dong, la một so tien rat lon thoi bay gio.
Tu khi ra doi, cau Truong Tien co nhieu ten goi: Cau Thanh Thai (ten Vua trieu Nguyen duong thoi), cau Clemenceau (ten cua một Thu tuong Phap thoi Chien tranh the gioi lan thu nhat), cau Nguyen Hoang (ten chua Nguyen da co cong khai pha, mo mang vung dat Thuan Hoa giua the ky 16 den dau the ky 17.)… nhung ten goi cuoi cung cho toi bay gio la cau Truong Tien (Trang Tien), do vi tri cau qua song Huong gan xuong duc tien xua kia cua trieu dinh nha Nguyen. Truoc khi cau Truong Tien duoc xay dung, noi day co một ben do ngang cung mang ten Truong Tien.
Nhung thang tram lich su
Cay cau duyen dang nam tren manh dat tho mộng mien Trung lai co so phan khong yen a chut nao. Cau da trai qua nhieu thay doi va ca nhung bien co dau thuong, mang so phan thang tram cung xu Hue trong hon một the ky.
Khi moi hoan thanh, la một cay cau thep vung chac voi ket cau va ky thuat xay dung van minh cua phuong Tay - cau Truong Tien khien cho chinh quyen thuc dan khong khoi tu hao. Vien toan quyen Dong Duong tu dac tuyen bo: “Khi nao cau sap thi Phap se tra dộc lap cho nuoc Nam”. Khong ngo chi sau 5 nam (nam Nham Thin - 1904), con bao lich su da xo do cay cau thep; cau co 6 vai thi 4 bi hat do xuong long song. Nam 1906, cau duoc tu sua lai, va mat cau duoc duc bang be tong cot thep.
Nam 1937, duoi trieu vua Bao Dai, cau Truong Tien duoc trung tu, cai tao lon. Cau duoc mo rộng hanh lang hai ben cho xe dap va nguoi di bộ. O hanh lang tai vi tri tru cau giua 2 vai co cac bao lon (ban cong) phinh rộng ra - la noi nghi chan, ngam canh hay tranh nhau.
Nam 1946, cau bi sap hai phia ta ngan do min trong chien tranh Viet - Phap. Hai nam sau, cau duoc tu sua tam de qua lai. Nam 1953 cau duoc sua chua hoan chinh nhu cu.
Trong su kien tong tien cong mua Xuan nam 1968, cau Truong Tien một lan nua lai do guc xuong long song Huong. Tai thoi diem ngay sau do, một chiec cau phao duoc dung tam len ben canh de noi doi bo; roi cau duoc tu sua tam thoi.
Sau khi ket thuc chien tranh, dat nuoc hoa binh thong nhat (1975); mai toi nam 1991 cau Truong Tien moi duoc trung tu lan nua. Lan khoi phuc, trung tu nay keo dai trong 5 nam (1991-1995), do Cong ty Cau 1 Thang Long dam nhiem. O lan trung tu nay co nhieu thay doi quan trong: Do la viec do bo cac ban cong o hanh lang hai ben tai vi tri cac tru cau; long cau (ca duong chinh va phu) bi hep lai do phai nep them hai ong lan can (dộ rộng long cau cua duong chinh o giua tu 6,20m nay con 5,40m); mau son ghi xam thay cho mau nguyen ban tu xua cua cau la mau nhu bac; tam bien dong gan o dau cau ghi chu “Cau Trang Tien” thay cho “Cau Truong Tien” tao nen một su thieu thong nhat ve ten goi cay cau.
Tu Festival Hue nam 2002, cau Truong Tien duoc lap dat một he thong chieu sang doi mau hien dai, dieu khien bang phan mem lap trinh. Khi chieu buong, cung la cay cau bat dau ruc ro huyen ao trong anh den mau.
Cau Truong Tien - net tho xu Hue
Dau trai qua nhieu thang tram lich su, dau co nhieu doi thay thi cau Truong Tien van soi bong tren dong Huong Giang hon một tram nam qua, cau Truong Tien van la một bieu tuong dep lang man cua dat co do, la một net tho xu Hue. Hinh dang mem mai, duyen dang cua cay cau trong khung canh tho mộng da goi nen nhieu cam xuc cho cac van nhan thi sy. Cau Truong Tien cung la một dia danh gan bo voi cuộc song, tinh yeu cua con nguoi noi day:
“Cau Truong Tien sau vai muoi hai nhip
Em theo khong kip, tội lam em anh oi!
Bay lau mang tieng chiu loi
Anh co xa em di nua, cung tai ong Troi nen xa”
(Ca dao. Cung co tai lieu cho rang day la tho cua ong Hoang giap Do Huy Lieu (nguoi Nam Dinh sang tac)
Nam 1941, trong thoi gian luu lac toi xu Hue, thi sy Nguyen Binh da vi net cong cong cua nhip cau cung mau son nhu bac (nguyen ban) nhu hinh anh cua chiec luoc nga:
“…Cau cong nhu chiec luoc nga
Song dai mai toc cung nga buong ho…”
(Vai net Hue - Nguyen Binh)
Nhung thang tram lich su cua cau Truong Tien cung duoc ghi chep lai rat nhieu bang thi ca, am nhac. Nam 1946, cau bi sap va da co cau ca mang am huong ho song the nay:
Cau Truong Tien bay nhieu nien (nam) qua lai,
Ke tu doi Thanh Thai den nay.
Chanh long biet hoi ai day,
Viec chi nen noi dang tay dut cau?
Dap rang:
Chi quyet thang Phap Tay
Nen cau nay phai pha,
Qua song con nhieu nga
Dung buon ba em oi.
Nuoc non khoi phuc duoc roi,
Cau nay bac lai, khong may hoi do em...
Lich su, vi tri va so phan cau Truong Tien mac nhien da lam cho cay cau mang một trong trach va cung la niem tu hao. Cho du sau nay co nhieu cay cau khac bac qua song Huong o nhung thoi diem khac nhau, vi tri khac nhau: cau Bach Ho, cau Phu Xuan, cau Bai Dau…; thi cau Truong Tien van la cay cau so 1, cay cau dep nhat, tieu bieu nhat cua dat Co do.
Co một nguoi con xu Hue o phuong troi xa da noi rang: “Truong Tien la chiec cau dinh menh cua Hue. Den Hue ma chua dung tren cau la chua vo toi Hue, chi moi tat qua Hue ma thoi...” Qua vay, co do Hue du co bao cong trinh duoc xep hang di san van hoa the gioi; thi cau Truong Tien van la một hinh anh rang ngoi, tieu bieu. Cay cau mang dang voc nhe nhang, mem mai, uyen chuyen… nhu tam hon va tinh cach diu dang, tram lang cua nguoi dan xu Hue; nhu net hien hoa tho mộng, trong treo cua dong Huong Giang. Cau Truong Tien in sau trong long moi nguoi dan noi day va ca nhung du khach nhu một bieu tuong cua dat Co do.
Hinh anh nhung nhip cau cong cong soi bong xuong dong song, in tren bau troi; hinh anh nhung ta ao dai nu sinh ben cau, nhung con thuyen tren dong song duoi chan cau, nhung tan phuong do hoa dau cau; hinh anh cay cau sang ruc ro lung linh trong dem… mai la nhung ky uc dep, nhung am dieu va ngon tu dep lang man den muon doi cua bai tho xu Hue./.
Source : Viet nam tour | Hoi An | Hội An | Hue | Da Nang | HUE DA NANG HOI AN | HUE DANANG HOIAN | DU LICH HUE
Post by netvlz89054 |
|